Genel

Batı Romanın Sona Ermesi Ve Yaşanan Farklılıklar

Batı Roma İmparatorluğu sona erdikten sonra, Batı ile Doğu arasındaki ilişkiler gitgide seyrekleşmeye, kültürel ve ruhani farklılıklar artmaya başladı. Hıristiyan edebiyatı, bir yandan Yunanca, bir yandan Latince olarak, ayrı ayrı gelişti. Siyasi birlik içinde yaşayan Doğu din açısından Batı’ya oranla daha az merkeziyetçiydi.

Doğu’nun dört piskoposluk veya patriklik merkezi İstanbul patriği tarafından temsil edilirdi. Bu arada Roma piskoposuna (papa) onursal bir üstünlük tanındı. Ancak Roma ile İstanbul arasında bir nüfuz rekabeti sürüp gitti. Üs­telik Doğu Kilisesi Latinleri birtakım gereksiz yenilikler getirmekle suçladı (ayinlerde mayasız ekmek dağıtmak, oruç, pa­pazlara evlenme yasağı vb). Fakat en ağır bunalım Teslis inancı konusunda patlak verdi. VI. yy’da Kutsal Ruh Baha’dan gelir formülüne, bir konsil ve Oğul’dan ibaresini ekledi. Bu anlayış, Doğu Kilisesi’nin gözünde Kutsal Ruh’a ikinci bir rol yüklemek ve Teslis’in dengesini bozmaktı. IX. yy’in sonunda ise, Papalık Hıristiyan Kiliseleri’nin merkezi otoritesi haline ge­lince, kuramsal düzeyde bir anlaşmazlık ortaya çıktı.

Uzun zamandan beri alttan alta sürüp giden bu anlaşmazlık 1054′te ilişkileri kopma noktasına getirdi ve Papa IX. Leo ile İstanbul patriği karşılıklı olarak birbirlerini aforoz etti. Doğu Kilisesi bunun üzerine Ortodoks Kilisesi adını aldı. XVI. yy’da, Rönesans, ortaya çıkışı, hümanizm fikrinin yayılışı, matbaa gibi icatlar ve Amerika’nın keşfi sonrasında, Batı veya Roma Kilisesi’nin bünyesinde bir reform ihtiyacı kendisini gösterdi. Bunun başlıca sebepleri Papalık’ın dünyevi ihtirasları, yüksek ruhbanın lüks ve sefahati ve halkın içinde bulunduğu (ve tutulduğu) cehaletti. 1520′de aforoz edilmesinden sonra, Alman keşişi Martin Luther, Saksonya prensinin himayesinde Reform hareketini örgütledi. İsviçre ve Fransa’da, Zvvingli ve sonra Calvin’in liderliğinde benzer hareketler doğdu.

Kitabı Mukaddes’in yeri, karşılıksız inayet ve laiklerin rolü konusunda ortak görüşlerine rağmen, reformcular Roma Kilisesi’ne karşı birleşik bir Reform veya Protestan Kilisesi kurma girişiminde bulunmadı.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir